Movember

November is Movember

En dan hebben we het over mannengezondheid

November staat wereldwijd in het teken van de mannengezondheid. Tijdens “Movember” vragen we extra aandacht voor het lichamelijke en mentale welzijn van mannen. De bekende snor is het symbool van deze campagne, maar de boodschap erachter is veel belangrijker: zorg goed voor jezelf en besteed tijdig aandacht aan je gezondheid.

Mannen wachten soms langer dan nodig om hulp te zoeken. Ze blijven doorwerken ondanks aanhoudende vermoeidheid, schuiven een bezoek aan de huisarts voor zich uit of praten weinig over wat hen bezighoudt. Misschien omdat ze denken dat het vanzelf wel zal beteren, omdat ze het druk hebben of omdat ze gewoon niet gewend zijn om over hun gezondheid te praten. Toch kan het veel verschil maken als je tijdig stilstaat bij wat je lichaam en geest je vertellen.

Wanneer heb jij voor het laatst bewust aandacht besteed aan je gezondheid?

Denk bijvoorbeeld eens aan het volgende:

• Hoe voel je je lichamelijk? Heb je voldoende energie? Slaap je goed? Merk je veranderingen aan je lichaam?
• Hoe gaat het mentaal met je? Kan je goed omgaan met de dagelijkse drukte? Heb je voldoende ontspanning en tijd voor jezelf?
• Hoe gezond zijn je gewoontes? Beweeg je regelmatig, eet je gevarieerd en ga je bewust om met alcohol?
• Ken je je persoonlijke gezondheidsrisico's? Je leeftijd, familiale voorgeschiedenis, bloeddruk en levensstijl kunnen mee bepalen welke preventieve zorg voor jou zinvol is.
• Wanneer heb je voor het laatst met een huisarts over je gezondheid gesproken? Je hoeft niet te wachten tot je ergens last van hebt om vragen te stellen over preventie.

Een wandeling tijdens je middagpauze, voldoende nachtrust, een afspraak bij de huisarts of een goed gesprek met iemand die je vertrouwt is ook goed voor jezelf zorgen.

Hoe gaat het echt met jou?

Ook mannen hebben het soms moeilijk. Hoe gaat het écht met jou?

"Alles goed?" Het is een vraag die we bijna dagelijks stellen. En meestal krijgen we hetzelfde antwoord: "Ja hoor, alles goed!" Maar hoe vaak vertellen we écht hoe het met ons gaat?

Voor heel wat mannen is praten over gevoelens, onzekerheden of moeilijke periodes niet vanzelfsprekend. Sommigen hebben van jongs af aan geleerd dat ze sterk moeten zijn, hun verantwoordelijkheid moeten opnemen en hun zorgen of problemen vooral zelf moeten oplossen.

Op die manier kunnen de spanningen zich opstapelen. Druk op het werk, financiële zorgen, relatie- of andere problemen, verwachtingen van anderen of het gevoel voortdurend te moeten presteren.

Mentale spanning kan zich op verschillende manieren tonen.

Soms merk je dat iemand sneller geïrriteerd raakt, zich terugtrekt, minder goed slaapt of steeds meer gaat werken om zichzelf af te leiden van de problemen. 

Andere signalen kunnen zijn:

• Minder plezier beleven aan activiteiten die je vroeger graag deed.
• Moeite hebben om je te concentreren.
• Je voortdurend moe of opgejaagd voelen.
• Vaker alcohol drinken om te ontspannen.
• Minder contact zoeken met vrienden of familie.
• Het gevoel hebben dat je er alleen voor staat.

Iedereen heeft wel eens een moeilijke periode. Het is vooral belangrijk om op te merken wanneer deze gevoelens blijven aanhouden of je dagelijkse leven beginnen te beïnvloeden.

Wat kan je zelf doen?

Probeer woorden te geven aan wat je bezighoudt. "Ik heb het de laatste tijd wat moeilijk" kunnen zeggen is al een belangrijke eerste stap. Blijf contact houden met mensen bij wie je jezelf kan zijn. Maak tijd voor beweging en ontspanning, zorg voor voldoende slaap en durf ondersteuning te zoeken wanneer je merkt dat je vastloopt.

Ken je iemand die het misschien moeilijk heeft?

Vraag eens hoe het écht gaat. Neem de tijd om naar het antwoord te luisteren. Je hoeft niet onmiddellijk oplossingen aan te reiken. Oprechte belangstelling en een luisterend oor kunnen al veel betekenen. En als je merkt dat iemand zich steeds verder terugtrekt, kan je zelf het initiatief nemen om contact te houden.

Bij aanhoudende mentale spanning kan een gesprek met een huisarts, psycholoog of andere professionele begeleider helpen om opnieuw overzicht en houvast te vinden.

Wanneer het leven te zwaar aanvoelt

Soms kunnen gevoelens van wanhoop zo sterk worden dat iemand geen uitweg meer ziet en aan zelfmoord denkt. Dat kan ook gebeuren bij mensen van wie de omgeving denkt dat alles goed gaat. Neem uitspraken zoals "Voor mij hoeft het allemaal niet meer" of "Iedereen zou beter af zijn zonder mij" altijd ernstig.

Maak je je zorgen om iemand? Durf dan rechtstreeks te vragen of die persoon aan zelfmoord denkt. Je brengt iemand daarmee niet op ideeën. Integendeel, een open gesprek kan helpen om gevoelens bespreekbaar te maken en de stap naar ondersteuning te vergemakkelijken.

Luister zonder te oordelen, blijf contact houden en help de persoon om professionele ondersteuning te vinden. Je hoeft zelf niet alle antwoorden te hebben.

Ook als je zelf met zelfmoordgedachten worstelt, kan je hulp zoeken. Praat met iemand die je vertrouwt, je huisarts of een andere professionele hulpverlener.

Bij de Zelfmoordlijn 1813 kan je gratis en anoniem terecht voor een gesprek. De lijn is dag en nacht telefonisch bereikbaar. Meer informatie vind je op www.zelfmoord1813.be.

Movember: ook onder de gordel verdient je gezondheid aandacht! 

Prostaatkanker en teelbalkanker, twee vormen van kanker waarover nog altijd relatief weinig gesproken wordt, terwijl het belangrijk is om veranderingen aan je lichaam tijdig op te merken.

Wat moet elke man weten over de prostaat?

De prostaat is een kleine klier, ongeveer zo groot als een kastanje, die net onder de blaas ligt. De prostaat speelt een rol bij de aanmaak van zaadvocht. Bij het ouder worden wordt de prostaat bij veel mannen groter. Dat is meestal een goedaardige verandering. Toch kan een vergrote prostaat voor ongemakken zorgen, zoals:

• Vaker moeten plassen, ook 's nachts.
• Moeilijk op gang kunnen komen bij het plassen.
• Een zwakkere urinestraal.
• Het gevoel hebben dat je blaas niet volledig leeg is.

Deze veranderingen kunnen verschillende oorzaken hebben en wijzen zeker niet automatisch op prostaatkanker. Toch bespreek je ze best met je huisarts, zodat je weet wat er aan de hand is.

Moet iedere man zich laten testen op prostaatkanker?

Prostaatkanker kan met een PSA-bloedtest ontdekt worden voordat er symptomen optreden. Toch wordt deze test niet standaard voor iedere man aanbevolen.

Dat komt doordat een verhoogde PSA-waarde verschillende oorzaken kan hebben en niet noodzakelijk op kanker wijst. Bovendien groeien sommige prostaatkankers zo langzaam dat ze nooit gezondheidsproblemen zouden veroorzaken. Door ze vroegtijdig op te sporen, bestaat het risico op onnodige onderzoeken en behandelingen.

Anderzijds kan de test bij bepaalde mannen wel nuttig zijn om prostaatkanker tijdig te ontdekken.

Vanaf ongeveer 50 jaar kan je met je huisarts bespreken of een PSA-test voor jou zinvol is. Heb je een verhoogd risico, bijvoorbeeld omdat prostaatkanker in je familie voorkomt, dan kan dat gesprek al op jongere leeftijd belangrijk zijn.

Je huisarts houdt rekening met je leeftijd, familiale voorgeschiedenis en persoonlijke gezondheid en bespreekt samen met jou de voordelen en nadelen.

Preventie betekent ook bewust kiezen welke onderzoeken voor jou zinvol zijn.

En hoe zit het met teelbalkanker?

Teelbalkanker komt vooral voor bij jongere mannen, vaak tussen 15 en 45 jaar. Gelukkig is de kans op herstel doorgaans groot, zeker wanneer de kanker tijdig ontdekt en behandeld wordt. Het is daarom belangrijk om je eigen lichaam goed te kennen.

Let bijvoorbeeld op:

• Een knobbeltje of verharding in een teelbal.
• Een teelbal die duidelijk groter wordt.
• Een verandering in vorm of stevigheid.
• Een zwaar gevoel in de balzak.
• Aanhoudende pijn of een onaangenaam gevoel in de teelbal of onderbuik.

Laat een verandering tijdig nakijken door een arts.

Wat kan je zelf doen?

Besteed aandacht aan veranderingen aan je lichaam, ken je familiale voorgeschiedenis en bespreek je vragen met je huisarts. Ook onderwerpen die misschien wat ongemakkelijk aanvoelen, verdienen de nodige aandacht.

Gezond ouder worden als man: welke gewoontes maken écht het verschil?

Je gezondheid wordt voor een groot deel beïnvloed door de keuzes die je elke dag maakt. Wat je eet, hoeveel je beweegt, hoe je slaapt en hoe je met spanning omgaat, speelt allemaal een rol. En het goede nieuws is dat je op elke leeftijd gezonde gewoontes kan ontwikkelen.

1. Zorg goed voor je hart en bloedvaten

Een gezonde bloeddruk, een gunstig cholesterolgehalte en een evenwichtige bloedsuiker zijn belangrijk om je hart en bloedvaten gezond te houden. Een hoge bloeddruk geeft vaak jarenlang geen merkbare signalen. Daarom is het zinvol om je bloeddruk regelmatig te laten controleren. Bespreek met je huisarts welke controles voor jou aangewezen zijn, rekening houdend met je leeftijd, levensstijl en familiale voorgeschiedenis.

2. Blijf bewegen, ook als je ouder wordt

Regelmatig bewegen helpt om je spieren sterk te houden, je conditie te verbeteren en je hart gezond te houden. Het heeft bovendien een positieve invloed op je slaap en mentaal welzijn.

Voor volwassenen wordt minstens 150 minuten matig intensieve beweging per week aanbevolen, aangevuld met spierversterkende oefeningen op minstens twee dagen. Dat kan bijvoorbeeld met dagelijks een halfuur stevig wandelen op vijf dagen, regelmatig fietsen, tuinieren of actief bezig zijn in en rond het huis. Kies vooral activiteiten die je graag doet. Zo wordt bewegen gemakkelijker een vaste gewoonte.

3. Eet gezond en gevarieerd

Groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten en gezonde vetten verdienen een vaste plaats op je menu. Probeer ook wat vaker plantaardig te eten, beperk sterk bewerkte voedingsmiddelen en let op de hoeveelheid zout die je gebruikt. Gezond eten draait vooral om goede je dagelijkse gewoontes, je hoeft geen ingewikkeld dieet te volgen.

4. Geef je lichaam voldoende hersteltijd

Een goede nachtrust helpt je lichaam en geest herstellen. De meeste volwassenen hebben zeven tot negen uur slaap per nacht nodig. Probeer een regelmatig slaapritme aan te houden, beperk alcohol en cafeïne in de avond en maak tijd om te ontspannen.

5. Ga bewust om met alcohol en tabak

Niet roken is een van de belangrijkste keuzes die je voor je gezondheid kan maken. Ook minder alcohol drinken levert heel wat gezondheidsvoordelen op.

6. Blijf aandacht besteden aan je mentale welzijn

Sociale contacten, ontspanning, hobby's en tijd met mensen die je graag ziet, dragen bij aan een gezond leven. Durf ook af en toe stil te staan bij hoe je je voelt en wat je nodig hebt.

Welke gezonde gewoonte wil jij de komende tijd wat meer aandacht geven?

Misschien kies je ervoor om dagelijks een wandeling te maken, wat vroeger te gaan slapen, gezonder te koken of je bloeddruk eens te laten controleren. Elke bewuste stap is waardevol. En de beste gewoonte is er eentje die je ook op lange termijn kan volhouden.

Een goede vriend is ook goed voor je gezondheid

Wanneer heb jij voor het laatst met een goede vriend afgesproken? Om samen te wandelen, te sporten of gewoon wat bij te praten? Vriendschap en sociale verbondenheid hebben een belangrijke invloed op onze gezondheid. Mensen die zich gesteund en verbonden voelen, ervaren vaak meer welzijn en kunnen doorgaans beter omgaan met moeilijke periodes.

Waarom raken vriendschappen soms op de achtergrond?

Als jongere ontmoet je vaak vanzelf nieuwe mensen. Op school, tijdens het sporten, tijdens het uitgaan of via gezamenlijke activiteiten. Later krijgt het leven een ander ritme. Werk, een gezin, huishoudelijke verantwoordelijkheden en allerlei verplichtingen nemen veel tijd in beslag. Vrienden wonen misschien wat verder weg en afspraken worden steeds vaker uitgesteld. Soms verdwijnen contacten geleidelijk, zonder dat iemand daar bewust voor kiest. Ook bij ingrijpende veranderingen, zoals een scheiding, pensionering of het verlies van een partner, kan je sociale kring veranderen.

Hoe belangrijk zijn goede vrienden voor mannen?

Voor sommige mannen zit vriendschap vooral in samen iets ondernemen. Samen fietsen, een voetbalwedstrijd bekijken, klussen of een hobby beoefenen. Tijdens die activiteiten ontstaan vaak de beste gesprekken. Soms gaat het over alledaagse dingen, soms komen er ook persoonlijke onderwerpen ter sprake. Een goede vriendschap geeft ruimte om jezelf te zijn, ervaringen te delen en op elkaar te rekenen wanneer het nodig is.

Hoe hou je je vriendschappen levendig?

• Neem zelf initiatief. Stuur een berichtje of bel iemand die je al een tijdje niet gesproken hebt.
• Maak concrete afspraken. "We moeten nog eens afspreken" is te vaag… leg meteen een datum vast.
• Toon belangstelling. Vraag hoe het gaat en luister naar wat de ander vertelt.
• Blijf samen dingen ondernemen. Een wandeling, fietstocht, hobby of regelmatig koffiemoment kan een mooie gewoonte worden.
• Durf persoonlijk te zijn. Een vriendschap kan groeien wanneer je ook vertelt wat je bezighoudt.

En wat als je graag nieuwe mensen wil leren kennen?

Nieuwe vriendschappen ontstaan wanneer mensen elkaar regelmatig ontmoeten en een gemeenschappelijke interesse delen. Denk aan een sportclub, vrijwilligerswerk, een vereniging, een cursus of een workshop. Door samen iets te ondernemen, leer je elkaar op een ontspannen manier kennen. Ook op latere leeftijd kan je nog waardevolle nieuwe vriendschappen opbouwen.